Biên tập cho Nhật Ngữ Tâm Việt · Đối chiếu nguồn: 10/09/2026.

Du học sinh tại Nhật có giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú, theo diện cấp phép thông thường, được làm thêm tối đa 28 giờ/tuần. Trong kỳ nghỉ dài do trường quy định, giới hạn là 8 giờ/ngày. Đây là điều kiện đi kèm giấy phép; có visa du học hoặc đã điền đơn xin làm thêm chưa đồng nghĩa với việc được đi làm. Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản — ISA.

Với học sinh chuẩn bị sang Nhật và phụ huynh đang tính ngân sách, điều cần biết tiếp theo là cách cộng giờ, xác định đúng kỳ nghỉ và kiểm tra công việc trước khi nhận ca. Những ví dụ dưới đây giúp bạn tránh nhầm giới hạn làm thêm với một lịch làm hoặc mức thu nhập được bảo đảm.

1. Giới hạn giờ làm thêm thay đổi khi nào?

Quy định Nhật Bản xác định kỳ nghỉ dài theo nội quy của cơ sở giáo dục bạn đang theo học. Vì vậy, không nên áp lịch nghỉ hè của bạn bè ở trường khác cho mình. Trước khi nhận thêm ca, hãy xin lịch có ngày bắt đầu và kết thúc từ trường. Nguồn: Quy tắc thi hành Luật quản lý xuất nhập cảnh trên e-Gov.

Kỳ nghỉ được làm 40 hay 56 giờ/tuần?

Cần phân biệt hai lớp quy định: điều kiện giấy phép của du học sinh cho phép tối đa 8 giờ/ngày trong kỳ nghỉ dài; pháp luật lao động Nhật Bản quy định giờ làm thông thường là 8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần. Không lấy 8 × 7 để mặc định mình được làm 56 giờ/tuần. Các chế độ giờ làm đặc thù không tự mở rộng điều kiện trên giấy phép lưu trú. Nguồn: Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản — giờ làm, nghỉ giải lao và ngày nghỉ.

2. Cách tính 28 giờ khi làm một hoặc nhiều công việc

Cộng giờ của tất cả nơi làm

Giới hạn áp dụng cho tổng thời gian làm thêm của một người. Nếu làm hai nơi, bạn phải cộng giờ của cả hai, kể cả khi mỗi nơi có lịch chấm công riêng. Hướng dẫn dành cho sinh viên quốc tế của Đại học Thành phố Asahikawa nêu rõ việc cộng toàn bộ công việc, cả trong kỳ học và kỳ nghỉ dài. Nguồn: Sổ tay du học sinh Asahikawa 2026.

Ví dụ tự tính trong kỳ học:

Trong ví dụ này, nhận thêm một ca 3 giờ sẽ đưa tổng lên 29 giờ, vượt giới hạn. Không thể giải thích rằng nhà hàng B chỉ xếp 13 giờ nên vẫn được phép.

Kiểm tra cả những khoảng 7 ngày nối giữa hai tuần

Hướng dẫn của Đại học Tokushima yêu cầu tính một tuần từ bất kỳ thứ nào: thứ Hai đến Chủ nhật, thứ Ba đến thứ Hai kế tiếp… đều phải nằm trong giới hạn. Chỉ nhìn tổng trên hai hàng lịch tuần có thể bỏ sót phần giao nhau. Nguồn: Đại học Tokushima — lưu ý về làm thêm.

Ví dụ minh họa trong thời gian học:

• Tuần A: làm thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật, mỗi ngày 7 giờ — tổng 21 giờ.
• Tuần B: làm thứ Hai, thứ Ba, thứ Tư, mỗi ngày 7 giờ — tổng 21 giờ.
• Nhưng từ thứ Sáu tuần A đến thứ Năm tuần B: tổng 42 giờ trong 7 ngày.

Hai tuần nhìn riêng đều dưới 28 giờ, nhưng lịch nối giữa chúng vượt giới hạn. Khi đổi ca, hãy nhìn cả những ngày trước và sau ca mới.

Không đổi giới hạn tuần thành “hạn mức tháng”

Phép tính 28 × 4 = 112 chỉ cho biết số giờ của bốn tuần cùng làm 28 giờ. Một tháng không luôn có đúng bốn tuần, và tổng theo tháng không cho thấy các khoảng 7 ngày có bị vượt hay không.

Tương tự, 28 ÷ 7 = 4 là phép chia trung bình; không nên dùng phép chia này để kết luận giấy phép thông thường bắt buộc mọi ngày đều tối đa 4 giờ. Hãy kiểm tra giới hạn tuần, quy định lao động và nội quy trường khi xếp từng ca.

Một cách theo dõi dễ áp dụng là ghi chung mọi nơi làm vào một bảng gồm: ngày, nơi làm, giờ bắt đầu, giờ kết thúc và số giờ làm thực tế. Đối chiếu bảng này khi nhận ca mới, thay vì chỉ dựa vào lịch riêng của từng quản lý.

3. Cần giấy phép gì trước khi đi làm?

Giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú có tên tiếng Nhật là 資格外活動許可. Người có tư cách lưu trú “Du học”, thời hạn trên 3 tháng, có thể xin phép khi nhập cảnh lần đầu tại sân bay hoặc cửa khẩu đủ điều kiện. Nếu chưa xin khi nhập cảnh, cần làm thủ tục tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú phụ trách địa phương. Nguồn: Study in Japan — hướng dẫn làm thêm.

Điền đơn là bước đề nghị cấp phép. Trước ca đầu tiên, bạn nên kiểm tra kết quả cấp phép và nội dung được phép làm trên giấy tờ liên quan; nhờ bộ phận phụ trách du học sinh của trường hướng dẫn nếu chưa đọc rõ.

Đồng thời, hãy hỏi trường về việc đăng ký nơi làm, báo cáo giờ làm và điều kiện học tập. Nội quy của trường là một lớp yêu cầu riêng, không thay thế giấy phép của cơ quan quản lý lưu trú. Chẳng hạn, Trung tâm Giáo dục tiếng Nhật Tokyo thuộc JASSO có điều kiện riêng về thời điểm và hoàn cảnh được làm thêm; không được áp quy định của trung tâm này cho mọi trường tại Nhật. Nguồn: JASSO — đời sống tại Trung tâm Giáo dục tiếng Nhật Tokyo.

4. Có giấy phép và làm đủ giờ vẫn cần tránh điều gì?

Nhận việc tại cơ sở thuộc nhóm bị cấm

Không chỉ kiểm tra tên vị trí như “rửa bát” hay “dọn vệ sinh”. Cần biết cơ sở đó kinh doanh hoạt động gì. JASSO cảnh báo rằng tại cơ sở thuộc nhóm kinh doanh bị cấm đối với du học sinh, ngay cả rửa bát hoặc vệ sinh cũng không được phép. Ví dụ có cơ sở pachinko — trò chơi máy bắn bi — và các cơ sở thuộc nhóm kinh doanh giải trí bị hạn chế. Nguồn: JASSO — lưu ý về công việc bị cấm.

Nếu tin tuyển dụng không rõ loại hình kinh doanh, hãy gửi thông tin công ty và địa điểm làm việc cho trường để kiểm tra trước khi đồng ý.

Tiếp tục làm khi đang bảo lưu việc học

Kỳ nghỉ dài trong lịch trường khác với việc bảo lưu, tạm ngừng học. Sổ tay du học sinh 2026–2027 của Đại học Shinshu lưu ý không được làm thêm trong thời gian nghỉ học theo diện bảo lưu. Đừng chỉ dựa vào ngày hết hạn trên thẻ lưu trú để quyết định tiếp tục nhận ca. Nguồn: Đại học Shinshu — giờ làm thêm và nghỉ học.

Nhận công việc khó xác định thời gian làm

Theo ISA, một số hoạt động theo hợp đồng khoán hoặc ủy thác mà thời gian làm việc thông thường không xác định rõ cần giấy phép riêng cho hoạt động cụ thể. Nếu nhận công việc trả theo sản phẩm, hãy kiểm tra loại hợp đồng và điều kiện cấp phép trước; không tự kết luận rằng không chấm công thì không tính giờ. Nguồn: ISA — cấp phép hoạt động ngoài tư cách cho người có tư cách Du học.

Làm quá giờ hoặc để công việc ảnh hưởng việc học

Vi phạm điều kiện làm thêm có thể dẫn tới xử phạt hoặc ảnh hưởng việc tiếp tục lưu trú. Study in Japan cũng cảnh báo có du học sinh không gia hạn được thời gian lưu trú vì làm thêm khiến tỷ lệ chuyên cần không đạt. Hậu quả cụ thể phụ thuộc vào tình trạng vi phạm và việc xem xét từng hồ sơ. Nguồn: Study in Japan.

Nếu phát hiện đã vượt giờ, hãy lưu lịch ca và bảng chấm công thực tế, trao đổi sớm với trường và cơ quan phụ trách lưu trú về cách xử lý. Đừng tự sửa số giờ hoặc tiếp tục nhận ca dựa vào lời hứa “không sao” của người tuyển dụng.

5. Nên tính tiền làm thêm vào ngân sách du học thế nào?

Giới hạn giờ được phép làm không phải số giờ chắc chắn được nhận. Khi lập ngân sách, hãy phân biệt tiền lương theo giờ, số giờ thực sự có ca và số tiền thực nhận sau các khoản khấu trừ áp dụng.

Ví dụ thuần túy để minh họa phép tính: với mức lương giả định 1.300 yên/giờ, làm 20 giờ/tuần trong 4 tuần cho kết quả 104.000 yên trước khấu trừ. Đây không phải mức lương tối thiểu, báo giá tuyển dụng hay cam kết thu nhập của Tâm Việt.

Study in Japan khuyến nghị chuẩn bị kế hoạch tài chính không phụ thuộc hoàn toàn vào việc làm thêm. Nguồn: Study in Japan — làm thêm.

Khi trao đổi cùng gia đình, bạn có thể lập ba phương án: chưa có việc trong giai đoạn đầu; có ít ca hơn dự kiến; phải giảm ca để ôn thi. Với mỗi phương án, ghi rõ ai sẽ chi trả phần học phí và sinh hoạt còn thiếu. Cách này hữu ích hơn việc lấy số giờ tối đa nhân lương rồi coi đó là thu nhập hằng tháng.

Bạn có thể tham khảo thêm bài Du học Nhật Bản với 200 triệu: Có đi được không? để đặt khoản thu nhập dự kiến vào bức tranh ngân sách lớn hơn.

Trước khi nhận ca, hãy tự kiểm tra năm điểm: giấy phép, loại công việc, tổng giờ của mọi nơi, lịch nghỉ chính thức và thời gian cần dành cho học tập. Nếu đang chọn trường hoặc chuẩn bị kế hoạch cùng phụ huynh, bạn có thể kiểm tra lộ trình du học Nhật Bản phù hợp với Tâm Việt.